Scheidsrechters bij squash: marker, referee en video review

Bij een potje squash in de plaatselijke club nemen spelers zelf de meeste beslissingen: wie de bal het laatst goed sloeg, of een bal binnen de lijnen viel. Zodra er een wedstrijd met enig belang wordt gespeeld, komt daar een official bij kijken. Bij toernooien op het hoogste niveau, zoals de PSA World Tour, gaat dat zelfs met een panel van meerdere scheidsrechters en een video-arbiter. Dit artikel zet op een rij wie welke beslissing neemt.

De marker: de score en de eerste roep

De marker is de official die de wedstrijd aankondigt, de games introduceert en na elke rally de score omroept, met eerst het puntenaantal van de speler die aan de opslag is. Daarnaast doet de marker de eerste roep bij een aantal specifieke situaties:

• Fault: de opslag voldeed niet aan de serveerregels.
• Not up: de bal werd niet correct geraakt, stuiterde twee keer, of raakte de slaande speler.
• Down: de bal raakte de tin of de vloer voordat hij de voormuur bereikte.
• Out: de bal ging over de bovengrens van de baan.
• Stop: het spel wordt onmiddellijk stilgelegd.

Ook roept de marker "hand-out" bij een servicewissel, en "game ball" of "match ball" zodra een speler nog één punt nodig heeft om de game of de wedstrijd te winnen. Voor de betekenis van deze en andere squashtermen, zie het squashjargon.

De referee: eindbeslissing bij een appeal

Bestaat er twijfel over een beslissing van de marker, dan kan een speler een beroep doen op de referee met de woorden "Appeal, please". De verliezer van de rally mag elke roep, of het ontbreken daarvan, laten herzien. De referee bevestigt vervolgens de beslissing van de marker, of kent alsnog een let of een stroke toe. Zie de spelregels van squash voor de achtergrond van let-, stroke- en no-let-beslissingen. Bij kleinere wedstrijden is de marker vaak dezelfde persoon als de referee: die official beoordeelt dan zijn eigen roep opnieuw wanneer een speler appelleert.

Drie referees tegelijk bij grote toernooien

Op hoger niveau wordt een appel niet door één, maar door een panel van drie referees beoordeeld. Alle drie geven gelijktijdig en onafhankelijk van elkaar hun beslissing, waarna de meerderheid de doorslag geeft. Zijn alle drie het oneens (bijvoorbeeld: yes let, no let en stroke), dan geldt automatisch "yes let". Deze meerderheidsbeslissing is bindend, tenzij er een video review-systeem in werking is.

Video review op de PSA World Tour

Sinds de ROWE British Grand Prix in Manchester, in september 2011, gebruikt de PSA World Tour bij televisiewedstrijden een video review-systeem, na geslaagde proeven op de Canary Wharf Classic en het Australian Open. Een vierde official, de video-arbiter, bekijkt de camerabeelden van een betwiste let-, stroke- of no-let-beslissing en toont de herhaling op een groot scherm in de baan, waarna de definitieve beslissing volgt.

Elke speler heeft binnen een game recht op één review-verzoek. Wint hij de review, dan behoudt hij dat recht voor de rest van de game; verliest hij, dan is het verzoek voor die game verbruikt. Het systeem vermindert de discussies tussen spelers en officials op de baan, en geeft het publiek meteen inzicht in de beslissing.