De geschiedenis van squash: van Harrow School tot de Olympische Spelen
Squash ontstond bijna twee eeuwen geleden als geïmproviseerd tijdverdrijf en groeide uit tot een sport met een eigen wereldbond en straks een olympische toekomst. Dit is de geschiedenis van squash, van Britse kostschool tot Los Angeles 2028.
Squash bestaat in zijn huidige vorm nog niet zo lang als bijvoorbeeld tennis of voetbal, maar de sport kent wel een rijke voorgeschiedenis. Van geïmproviseerd tijdverdrijf in een Londense gevangenis tot een eigen wereldbond en, binnenkort, een plek op het olympisch programma: dit is de geschiedenis van squash.
Van rackets in de gevangenis tot Harrow School
De rechtstreekse voorloper van squash is het spel rackets, dat in de vroege 19e eeuw werd gespeeld door gevangenen van de Fleet-gevangenis in Londen. Bij gebrek aan iets beters sloegen zij, voornamelijk schuldenaars, met een racket een bal tegen de gevangenismuur om aan beweging te komen.
Rond 1830 namen leerlingen van de Britse kostschool Harrow het spel over, maar gebruikten daarbij een zachtere, doorboorde bal die bij een tik tegen de muur inzakte, of "squashte". Die eigenschap zorgde voor meer variatie in de baan van de bal en dus voor een tactischer spel — en gaf de sport meteen ook zijn naam.
De eerste banen en de sprong naar de Verenigde Staten
In 1864 bouwde Harrow de eerste vier speciaal voor squash ontworpen banen naast de bestaande racketsbanen: het moment waarop squash zich definitief als eigen sport losmaakte van rackets. Van Engeland verspreidde het spel zich al snel naar de Verenigde Staten: in 1884 kwam de eerste Amerikaanse squashbaan er bij St. Paul's School in Concord, New Hampshire.
Twintig jaar later, in 1904, richtten Amerikaanse clubs in Philadelphia de United States Squash Racquets Association op, de eerste nationale squashbond ter wereld. In 1912 volgden de eerste neergeschreven spelregels, samengesteld op basis van rackets, tennis en het verwante spel fives.
Eén wereldbond voor één reglement
Doordat squash zich onafhankelijk in verschillende landen ontwikkelde, ontstonden er geruime tijd regionale verschillen in spelregels en baanafmetingen. Daar kwam in 1967 verandering in met de oprichting van de International Squash Rackets Federation, de latere World Squash Federation (WSF), die een uniform internationaal reglement invoerde.
Het huidige scoresysteem dateert van 2009, toen de WSF wereldwijd overschakelde op het PAR-systeem (point-a-rally), waarbij elke rally een punt oplevert voor wie hem wint. Voor de details van dat systeem en de overige spelregels, zie de spelregels van squash.
Squash in België sinds 1942
Ook in België heeft squash een geschiedenis van meer dan tachtig jaar. Het eerste Belgisch kampioenschap squash werd al georganiseerd in 1942, met F. Dens als eerste winnaar bij de mannen. Sindsdien groeide de sport uit tot een vaste waarde met eigen banen, clubs en ranglijsten door het hele land.
De hoogste Belgische notering ooit op de wereldranglijst kwam er in november 2023, toen Nele Gilis als eerste Belg ooit de vierde plaats op de PSA-wereldranglijst bereikte.
Op weg naar de Olympische Spelen van 2028
Decennialang probeerde de sport tevergeefs een plek op het olympisch programma te bemachtigen. Daar kwam verandering in toen het uitvoerend comité van het IOC in oktober 2023 in Mumbai besliste om squash, samen met cricket, honkbal/softbal, flag football en lacrosse, toe te voegen aan het programma van de Zomerspelen van Los Angeles in 2028.
Voor squash betekent dat een olympisch debuut na bijna twee eeuwen geschiedenis: van een geïmproviseerd potje tegen een gevangenismuur tot een volwaardig onderdeel van de Olympische Spelen.
Lees ook: Olympische kwalificatie squash LA28 bekend: 32 plekken, vijf routes en de spelregels van squash.
